با کمبود ۳۰ درصدی گاز، خطر تعطیلی چند ماهه صنایع وجود دارد| احتمال آغاز محدودیت‌ها از مهر

بازار؛ گروه صنعت: مجتبی رضوی، نایب رئیس خانه صمت ایران در گفت‌وگو با خبرنگار بازار درخصوص کمبود قابل توجه گاز و تاثیر آن بر وضعیت تولید در ماه‌های آتی، گفت: کشور پیش از وقوع جنگ نیز با یک کمبود ذاتی گاز مواجه بود و این موضوع هر سال به‌ ویژه در استان‌های شمالی و به طور مشخص مازندران، خود را نشان می‌داد. مازندران به نوعی در انتهای مسیر تامین گاز صنایع و مصارف خانگی قرار دارد و پس از قطع واردات گاز از ترکمنستان، این استان با معضل تامین گاز مواجه شد.

با تلاش و همکاری مجموعه‌های مرتبط بخشی از این کمبود تا حدودی ترمیم شد، اما آنطور که اعلام می‌شود کشور با حدود ۳۰ درصد کمبود گاز مواجه است

رضوی افزود: بنابراین این وضعیت به صورت سالانه وجود داشت، اما پس از آن که بخشی از زیرساخت‌های کشور مورد حمله دشمن قرار گرفت، این مسئله نمود بیشتری پیدا کرد و میزان کمبود گاز به شکل چشمگیری افزایش یافت. البته با تلاش و همکاری مجموعه‌های مرتبط بخشی از این کمبود تا حدودی ترمیم شد، اما آنطور که اعلام می‌شود کشور با حدود ۳۰ درصد کمبود گاز مواجه است.

شرکت‌های گاز در استان‌ها، نامه‌هایی را به واحدهای صنعتی ارسال و اعلام کرده‌اند که در شرایط کمبود گاز، تعهدی نسبت به تامین گاز این واحدها در زمستان وجود ندارد

وی در ادامه گفت: کشور با یک سوءمدیریت تاریخی در زمینه گسترش شبکه گاز به تمام نقاط غیرضروری مواجه است و متاسفانه هر سال صنعت به عنوان نخستین قربانی قطعی گاز شناخته می‌شود. امسال نیز این اتفاق بار دیگر متوجه صنعت شده است و شرکت‌های گاز در استان‌ها، نامه‌هایی را به واحدهای صنعتی ارسال و اعلام کرده‌اند که در شرایط کمبود گاز، تعهدی نسبت به تامین گاز این واحدها در زمستان وجود ندارد.

نایب رئیس خانه صمت ایران توضیح داد: در سال‌های گذشته زمانی که واحدهای صنعتی به دلیل محدودیت گاز حدود ۱۰ روز در سال تعطیل می‌شدند، سوخت جایگزین به میزان کافی در اختیار تولیدکنندگان قرار نمی‌گرفت و همین مسئله مشکلات قابل توجهی برای بخش تولید ایجاد می‌کرد. اکنون احتمال افزایش چشمگیر مدت قطعی گاز وجود دارد و حتی ممکن است این محدودیت به ماه‌ها برسد. با توجه به این که احتمال دارد کمبود گاز برای نیروگاه‌ها نیز ایجاد شود، ممکن است بخشی از سوخت‌های جایگزین برای تامین برق به نیروگاه‌ها اختصاص پیدا کند و در نتیجه، نمی‌توان با اطمینان روی تامین سوخت جایگزین برای صنایع حساب کرد.

رضوی تصریح کرد: نکته مهم دیگر این است که برخی صنایع اساسا امکان استفاده از سوخت جایگزین را ندارند. چرا که حجم گاز مصرفی این واحدها قابل ملاحظه است و استفاده از سوخت جایگزین مستلزم احداث و تجهیز مخازن بسیار بزرگ برای ذخیره‌سازی سوخت است تا واحد صنعتی بتواند برای چند روز فعالیت خود را مدیریت کند. بنابراین فراهم کردن چنین زیرساختی برای واحدهای صنعتی عملا غیرممکن است.

دولت هنوز اعلام نکرده است که سوخت جایگزین را با چه نرخی قرار است در اختیار واحدهای صنعتی قرار دهد و این مسئله نیز یکی از ابهامات جدی پیش روی تولیدکنندگان است

به گفته این فعال بخش صنعت، موضوع مهم دیگر، مشخص نبودن نرخ سوخت جایگزین است. دولت هنوز اعلام نکرده است که سوخت جایگزین را با چه نرخی قرار است در اختیار واحدهای صنعتی قرار دهد و این مسئله نیز یکی از ابهامات جدی پیش روی تولیدکنندگان است.

رضوی عنوان کرد: در چنین شرایطی، مهم‌ترین درخواست صنعتگران از دولت این است که این ذهنیت را که صنعت نخستین بخشی است که باید با قطعی گاز مواجه شود، کنار بگذارد. چنین ذهنیتی می‌تواند تبعات بسیار منفی داشته باشد و در آینده، خسارت‌هایی ایجاد کند که جبران آنها امکان‌پذیر نباشد و به تعطیلی بسیاری از واحدهای صنعتی منجر شود.

رئیس خانه صمت مازندران گفت: اگر قرار است محدودیت گاز برای صنایع اعمال شود، کمبودها باید به صورت عادلانه و متوازن توزیع شود. منطقی نیست که استان‌های شمالی با کمبود شدید گاز مواجه باشند، اما سایر استان‌ها از گاز برخوردار باشند.

رضوی اضافه کرد: استان‌های شمالی به دلیل قرار گرفتن در انتهای خط توسعه شبکه گاز کشور، در زمان بروز محدودیت‌ها آسیب‌پذیری بیشتری دارند. بنابراین انتظار می‌رود میزان سوخت جایگزینی که برای استان‌های شمالی در نظر گرفته می‌شود، بیش از سایر استان‌ها باشد و در سیاست‌گذاری‌ها نگاه ویژه‌تری نسبت به این مناطق وجود داشته باشد.

رضوی تاکید کرد: به نظر می‌رسد هنوز ابعاد واقعی این مسئله برای تصمیم‌گیران دولتی به طور کامل روشن نشده است. گاهی یک موضوع بارها مطرح می‌شود و به تدریج به یک عبارت تکراری تبدیل می‌شود، اما تا زمانی که پیامدهای عملی آن بروز نکند، عمق خسارت و آثار منفی آن مورد توجه قرار نمی‌گیرد.

پس از قطع گاز و در صورت نبود سوخت جایگزین مناسب، ممکن است یک واحد صنعتی برای سه یا چهار ماه تعطیل بماند

وی درخصوص تبعات محدودیت گاز برای صنایع نیز گفت: مسئله زمانی جدی‌تر خواهد شد که گاز صنعت به صورت ناگهانی قطع شود. پس از قطع گاز و در صورت نبود سوخت جایگزین مناسب، ممکن است یک واحد صنعتی برای سه یا چهار ماه تعطیل بماند. در چنین شرایطی، واحد تولیدی همچنان باید حقوق کارگران خود را پرداخت کند، حق بیمه بپردازد و اقساط بانکی و سایر تعهدات مالی خود را نیز انجام دهد. این وضعیت می‌تواند یک دومینوی بزرگ و بسیار جدی ایجاد کند که آثار آن تنها متوجه خود واحد صنعتی نخواهد بود. توقف تولید می‌تواند بازپرداخت تسهیلات بانکی، پرداخت مالیات و حق بیمه را نیز تحت‌تاثیر قرار دهد.

نایب رئیس خانه صمت ایران درخصوص زمان آغاز محدودیت‌های گاز برای صنایع نیز گفت: اعلام رسمی در این زمینه وجود ندارد، اما برخی خبرها حاکی از آغاز قطع گاز بخش صنعت از مهر و یا آبان است.