تنش فزاینده در اوپک پلاس؛ اعضا علیه سرکش‌ترین عضو این کارتل نفتی

به گزارش اکوایران، تلاش جسورانه اوپک‌ پلاس برای تنبیه اعضای متخلف از سهمیه نفتی، روز چهارشنبه (3 اردیبهشت) باعث سقوط دوباره قیمت نفت خام شد، چراکه تنش‌های فزاینده با قزاقستان، نگرانی‌ها از آغاز جنگ قیمتی را تشدید کرد.

به نوشته بلومبرگ، بازارهای نفت از اوایل آوریل در حالت اضطراب قرار داشتند، یعنی زمانی که گروه تولیدکنندگان به رهبری عربستان سعودی با افزایش ناگهانی تولید، معامله‌گران را شگفت‌زده کردند. این اقدام، تلاشی آشکار برای تنبیه اعضایی بود که بیش از سهمیه خود تولید می‌کردند. با این حال، قزاقستان به‌عنوان متخلف‌ترین عضو، همچنان به تولید بی‌وقفه در بزرگ‌ترین میادین نفتی خود ادامه داده است.

روز چهارشنبه، ارلان اکنژنوف، وزیر انرژی قزاقستان، ظاهرا فشارها برای تطبیق تولید این کشور با سهمیه اوپک‌ پلاس را رد کرد و گفت که قزاقستان قادر به کاهش قابل توجه تولید نیست و منافع ملی را بر تعهدات خود در اوپک‌پلاس ترجیح می‌دهد.

سایر اعضای اوپک‌پلاس تهدید به مقابله کردند و خبرگزاری رویترز گزارش داد که چندین کشور خواهان افزایش عمده عرضه در ماه ژوئن هستند. بیانیه بعدی وزارت انرژی قزاقستان که در آن اعلام شد این کشور به تعهدات خود پایبند است و در پی راه‌حل‌های قابل قبول دوطرفه برای مدیریت تولید نفت است، نتوانست جلوی سقوط قیمت‌ها را بگیرد.

تحلیل‌گران هشدار دادند که اختلافات داخلی این کارتل می‌تواند مازاد جهانی نفت را تشدید کند و چشم‌انداز نزولی بازار را وخیم‌تر سازد. تا ساعت 1:45 بعدازظهر به وقت نیویورک، معاملات آتی نفت خام آمریکا نزدیک به 3 درصد کاهش یافت و به حدود 62 دلار در هر بشکه رسید.

هلما کرافت، رئیس استراتژی کالا در RBC گفت: «رویکرد کنونی قزاقستان احتمال افزایش داوطلبانه و شتاب‌زده تولید در ماه ژوئن را بالا می‌برد. نشست وزارتی ماه می به رویدادی حیاتی تبدیل شده است.»

سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و شرکایش قرار است در تاریخ 5 می (15 اردیبهشت) نشست ویدئویی برگزار کنند تا درباره برنامه ماه ژوئن تصمیم‌گیری کنند. گزینه پیش‌فرض، افزایش اندک تولید به میزان 138 هزار بشکه در روز است که با برنامه بلندمدت اوپک‌ پلاس همخوانی دارد. اما افزایش بسیار بیشتر به میزان 411 هزار بشکه در روز که معادل سه افزایش ماهانه در یک مرحله است، نشانه‌ای از تشدید تنش‌های داخلی خواهد بود و خطر سقوط گسترده معاملات آتی نفت خام را افزایش می‌دهد.

نفت برنت به‌عنوان شاخص جهانی، اوایل ماه جاری میلادی به‌طور موقت به زیر 60 دلار در هر بشکه سقوط کرد، آن هم پس از آنکه اوپک افزایش غیرمنتظره عرضه برای ماه می را اعلام کرد. این تصمیم تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، جنگ تجاری با چین و چند کشور دیگر را آغاز کرد.

در حال حاضر، قیمت نفت خام به زیر سطحی رسیده که بسیاری از اعضای اوپک‌پلاس، از جمله عربستان سعودی، برای تراز کردن بودجه دولت خود به آن نیاز دارند. به گفته شرکت مشاوره Energy Aspects Ltd، اگر انضباط سهمیه‌ای بهبود نیابد، ممکن است این گروه افزایش عمده دیگری را تصویب کند.

گری راس، مدیرعامل شرکت Black Gold Investors LLC و از ناظران دیرینه سیاست‌های اوپک اعلام کرد: «صبر در حال تمام شدن است، اما سعودی‌ها تمایلی به اشباع بازار ندارند زیرا می‌دانند پاکسازی آن بعدا چقدر سخت خواهد بود. این یک دوراهی واقعی است.»

نمایندگان اوپک‌پلاس که نخواستند نامشان فاش شود، به بلومبرگ گفتند که این گروه هنوز برنامه‌های خود برای ماه ژوئن را به‌طور رسمی مورد بحث قرار نداده است. یکی از آن‌ها پیش‌بینی کرد که اعضا افزایش کمتر را انتخاب می‌کنند، در حالیکه دیگری گفت همه گزینه‌ها روی میز خواهند بود.

هر تصمیمی که گرفته شود، می‌تواند پیامدهای عمده‌ای برای اوپک‌ پلاس و شراکت 9 ساله بین عربستان سعودی و رقبای سابقی مانند روسیه داشته باشد.

سرپیچی قزاقستان، برخی از ناظران این کارتل نفتی را به یاد خروج آنگولا از این سازمان در سال 2023 می‌اندازد که پس از یک نزاع بر سر سهمیه تولیدش رخ داد. درست مانند آن کشور آفریقایی، قزاقستان نیز به شرکت‌های بزرگ نفتی مانند شورون برای توسعه منابع خود متکی است. دولت، نفوذ محدودی بر این شرکت‌ها دارد، زیرا آن‌ها در حال کار برای افزایش ظرفیت تولید کشور هستند. منابع آگاه به بلومبرگ گفته‌اند که وزارت انرژی قزاقستان تاکنون تلاش چندانی برای مهار آن‌ها نکرده است.

آرنه لوهمن راسموسن، تحلیل‌گر ارشد در شرکت A/S Global Risk Management گفت: «در اینجا می‌توان ریشه رویارویی بزرگ‌تری میان عربستان سعودی و قزاقستان را دید. می‌توان این سوال را مطرح کرد که اگر قزاقستان نتواند کنترل تولید خود را در دست بگیرد، واقعا توانایی انجام تعهدات عضویت در اوپک را دارد؟»