مهم ترین تجهیزات جانبی پیاده سازی سیستم قالب بندی لغزنده
تا به حال به این فکر کردید که سازه های بزرگی مثل سدها یا سیلوهای بتنی عظیم چطوری ساخته می شوند؟ پاسخ این سوال استفاده از یکی از سیستم های قالب بندی است که قالب لغزنده نامیده می شود و امکان ساخت سازه های بزرگ و مرتفع را فراهم می کند. این نوع قالب بتن ریزی این نوع سازه ها را به صورت مرحله ای و با لغزش رو به بالا انجام می دهد.
تا به حال به این فکر کردید که سازه های بزرگی مثل سدها یا سیلوهای بتنی عظیم چطوری ساخته می شوند؟ پاسخ این سوال استفاده از یکی از سیستم های قالب بندی است که قالب لغزنده نامیده می شود و امکان ساخت سازه های بزرگ و مرتفع را فراهم می کند. این نوع قالب بتن ریزی این نوع سازه ها را به صورت مرحله ای و با لغزش رو به بالا انجام می دهد. اما فرایند نصب و بتن ریزی این قالب چطور انجام می شود و برای پیاده سازی این نوع قالب به چه تجهیزاتی نیاز است؟ در این مقاله قصد داریم به این سوالات کلیدی درباره عملکرد و تجهیزات مورد نیاز پیاده سازی قالب بندی لغزنده بپردازیم.
روش عملکرد قالب لغزنده
سیستم قالب بندی لغزنده به گونه طراحی شده است که پس از نصب و بتن ریزی در مرحله اول، با سخت شدن بتن رو به بالا حرکت می کند تا بتن ریزی در مرحله بعدی انجام شود. این فرایند آنقدر تکرار می شود تا سازه به طور کامل بتن ریزی و ساخته شود. معمولا در هر مرحله قالب بین 10 تا 30 سانتی متر رو به بالا حرکت می کند و کار بتن ریزی انجام می شود.
اهمیت استفاده از تجهیزات پیاده سازی قالب بندی لغزنده در این است که قالب با شکل درست نصب شود و به خوبی رو به بالا حرکت کند. سپس کار بتن ریزی و عمل آوری آن به خوبی انجام شود تا آخرین مرحله که سازه به شکل کامل ساخته می شود.
برای درک بهتر، بیایید به مراحل پیاده سازی قالب لغزنده نگاه کنیم:
- آمادهسازی اولیه: نصب میلههای جک و یوکها برای حمایت از قالب.
- بتنریزی مداوم: استفاده از پمپها برای انتقال بتن به داخل قالب.
- حرکت قالب: فعالسازی جکها برای لغزش آرام به بالا.
- کنترل کیفیت: نظارت بر تراز بودن با ابزارهای لیزری.
برای آشنایی بیشتر با ماهیت قالب لغزنده، روش های ساخت آن و ثبت سفارش ساخت قالب لغزنده مناسب پروژه خود می توانید به صفحه زیر مراجعه کنید:
https://tanhapoulad.com/slip-form-system/
تجهیزات نصب و پیاده سازی قالب بندی لغزنده
پیاده سازی و اجرای یک سیستم قالب بندی که به صورت مرحله ای رو به بالا می لغزد و هر بار کار بتن ریزی و عمل آوری بتن در آن انجام می شود، نیازمند تجهیزات و روش خاصی است. در ادامه قصد داریم به تجهیزات مورد نیاز پیاده سازی قالب لغزنده بپردازیم.
1- سیستم هیدرولیک
همانطور که در قسمت قبلی مقاله اشاره کردیم، قالب لغزنده به طور مرحله ای رو به بالا می لغزد و کار بتن ریزی در آن انجام می شود. برای این که لغزش رو به بالا انجام شود معمولا از یک سیستم هیدرولیک استفاده می شود که کار بالا بردن قالب را با دقت و سرعت مناسب انجام دهد. این سیستم معمولا از پمپ های مناسب و سایر تجهیزات مثل جک ها استفاده می کند تا بتواند قالب لغزنده را رو به بالا حرکت دهد.
2- جک های بالابرنده
برای این که سیستم هیدرولیک بتواند با استفاده از پمپ فشار قوی خود قالب را رو به بالا بکشد، به بازوهایی احتیاج دارد که همان جک های هیدرولیکی هستند. این جک ها به گونه ای ساخته شده اند که تحمل وزن بالای 10 تن را داشته باشند و بتوانند با سرعت و دقت مناسب به کمک پمپ سیستم هیدرولیک قالب را رو به بالا حرکت دهند.
3- تجهیزات کنترل تراز
برای این که کار بتن ریزی در هر مرحله به صورت کاملا یکنواخت و با سطحی تراز انجام شود که در نهایت بتن اکسپوز تحویل داده شود، لازم است در هر مرحله تراز بودن قالب کنترل شود. سیستم قالب بندی لغزنده نیاز به شاقول هایی دارد که تراز عمودی و افقی قالب را در هر مرحله بررسی کند و قالب را در یک شرایط کاملا تراز رو به بالا حرکت دهد. با توجه به نوع طراحی قالب، بودجه اختصاص داده شده به ساخت قالب و میزان دقت مورد نیاز آن، از تجهیزات مختلفی می توان برای ساخت بخش کنترل تراز قالب استفاده کرد. از شاقول های ساده گرفته تا دوربین های دقیق کنترل تراز می تواند در این بخش به کار گرفته شود.
4- یوک ها و اتصالات
برای این که قالب به درستی به سیستم هیدرولیکی و جک های انتقال متصل شود نیاز به استفاده از اتصالاتی است که یوک نامیده می شوند. این یوک ها قالب را به صورت دقیق و مستحکم به جک ها متصل کرده و کار انتقال قالب رو به بالا را با نهایت دقت انجام می دهند.

5- پلتفرم و سکوی کار
برای این که نیروی کار انسانی بتواند در هر مرحله از حرکت قالب لغزنده بتواند روی قالب قرار بگیرد و کارهایی مانند بتن ریزی را انجام دهد و هدایت کند، نیاز به استفاده از تجهیزاتی است که سکوی کار یا اصطلاحا پلتفرم نامیده می شود. سکوهای کار علاوه بر ایجاد دسترسی مناسب به قالب، ایمنی نیروی کار انسانی را نیز تضمین می کند و خطرات احتمالی را کاهش خواهد داد.
نکات پیاده سازی سیستم قالب بندی لغزنده
1- حتما از قالب با طراحی استاندارد استفاده شود که توسط تیم طراح و تولید حرفه ای ساخته شده باشد. این کار احتمال خطاها و خطرات ناشی از استفاده از تجهیزات و اتصالات بی کیفیت را کاهش می دهد.
2- تجهیزات پیاده سازی سیستم قالب بندی لغزنده باید به صورت دوره ای مورد بررسی قرار گیرد تا هر گونه مشکل احتمالی پیدا و رفع شود و از بروز خطا در هنگام بتن ریزی جلوگیری شود.
3- کار نصب، پیاده سازی و بتن ریزی با قالب لغزنده لازم است توسط نیروی انسانی ماهر و آموزش دیده انجام شود تا هم کیفیت و سرعت کار بتن ریزی تضمین شود و هم خطرات احتمالی کاهش پیدا کند.
استفاده از قالب لغزنده یکی از راهکارهای مفیدی است که برای ساخت و بتن ریزی سازه های عظیم و بلند بتنی انجام می شود. با این حال اجرای قالب بندی لغزنده یک سازه با توجه به نوع ماهیت این قالب و حرکت رو به بالا ی آن در هر مرحله و سپس انجام عملیات بتن ریزی به تجهیزات خاص برای پیاده سازی نیاز دارد. شناخت این تجهیزات به شما کمک می کند تا در هنگام تصمیم گیری برای ساخت و استفاده از این نوع سیستم قالب بندی بتوانید اهمیت استفاده از تجهیزات با کیفیت را درک کنید و کمی با ساز و کار این نوع قالب بتن ریزی آشنا شوید.




اینکه حرکت قالب بهصورت ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتری توضیح داده شده، برای کسانی که تجربه عملی ندارند خیلی کمککننده است. معمولاً تصور میشود قالب لغزنده یک حرکت یکپارچه و سریع دارد، در حالی که هماهنگی بین بتنریزی، گیرش بتن و عملکرد جکها کاملاً حساس است. توضیح نقش یوکها هم نکتهای بود که کمتر در مقالات مشابه به آن پرداخته میشود.
نکته مهمی را اشاره کردید. قالب لغزنده برخلاف تصور عمومی، وابسته به یک ریتم دقیق بین زمان گیرش بتن و سرعت حرکت قالب است. یوکها هم در این میان نقش انتقال یکنواخت نیرو و حفظ هندسه قالب را دارند و اگر طراحی یا نصب آنها درست نباشد، کل سیستم دچار اختلال میشود. به همین دلیل اجرای این روش نیازمند دانش فنی و تجهیزات استاندارد است، نه صرفاً نیروی اجرایی.