معاون آموزشی وزارت علوم از کاهش جذابیت تحصیل در مقاطع عالی گفت؛ دکترا از سکه افتاد

به گزارش خبرآنلاین،در ۱۰ ‌سال گذشته، زمانی که متقاضیان مدرک دکتری بیشتر شدند دانشگاه‌ها هم مدارک بیشتری صادر کردند اما این هجوم به نقطه‌ای رسیده است که می‌توان انتظار کاهش تعداد فارغ‌التحصیلان آن را داشت.

همشهری در خبری نوشت: ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزارت علوم در گفت‌وگو با همشهری از کاهش علاقه نسل‌ جدید به تحصیل در مقاطع عالی می‌گوید.

آزمون، ۲ هفته قبل از جنگ

بنا به روال همیشگی، کنکور دکتری قبل از همه کنکورهای دیگر برگزار می‌شود و همین هم باعث شد که داوطلبان ورود به مقطع دکتری دانشگاه‌های ایران در سال ۱۴۰۵ از صدمات جنگ تحمیلی سوم در امان باشند. کنکور دکتری حدود ۲ هفته قبل از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به‌صورت هماهنگ در سراسر کشور برگزار و پرونده آزمون آن بسته شد. در سال‌های قبل هم آزمون دکتری در زمستان برگزار می‌شد.

پذیرش به‌عهده هیأت‌علمی‌ها

برخلاف آزمون کارشناسی ارشد که درگیر جنگ و آتش‌بس شد و جمعه گذشته پس از فراز و فرودهای فراوان به پایان رسید، داوطلبان دکتری فقط یک مرحله دیگر در پیش رو دارند که به نام «مصاحبه» شناخته می‌شود. به‌گفته رضا محمدی، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور امسال ۹۷ هزار نفر داوطلب دکتری در سایت مجاز به انتخاب رشته شدند و این چند برابر ظرفیت پذیرش دانشگاه‌هاست. ظرفیت دکتری در کل کشور به حدود ۱۵ هزار نفر می‌رسد و همین اختلاف بزرگ اعداد نشان می‌دهد که بیشتر تصمیم‌گیری برای پذیرش دانشجویان دکتری به دانشگاه‌ها و هیأت‌علمی‌های هر دانشکده که کار مصاحبه را انجام می‌دهند، سپرده شده است.

نسبت‌های مدرکی

تعداد شرکت‌کنندگان آزمون دکتری امسال اندکی کاهش نشان می‌دهد. ورودی‌های سال ۱۴۰۴ بیشترین تعداد شرکت‌کنندگان در سال‌های پیش بودند و حالا روند نزولی آغاز شده که ممکن است دیگر هیچ‌گاه اوج نگیرد. یک تفسیر درباره تعداد شرکت‌کنندگان دوره دکتری، جمعیت آنها را متاثر از ورودی‌های کنکور سراسری به مقطع کارشناسی محسوب می‌کند. به این شرح که ورودی‌های کارشناسی در سال‌های بعد وارد کارشناسی ارشد و پس از آن وارد دکتری می‌شوند و زمانی که تعداد ورودی‌های کارشناسی کاهش پیدا کند با فاصله تقریبی ۶ تا ۱۰ سال ورودی‌های دکتری هم کمتر می‌شوند. تعداد دانشجویان از سال ۱۳۹۴ روند کاهشی داشت و در سال ۱۴۰۰ به کمترین مقدار خود رسید. پس از آن اندکی افزایش پیدا کرد اما به میزان قبلی بازنگشت. با مجموع این محاسبات می‌توان نتیجه گرفت که تعداد دانشجویان دکتری در روند ریزشی قرار گرفته است و هر سال می‌توان انتظار کاهش تعداد آنها را داشت.

بنا به اعلام معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آخرین آمار قطعی تعداد دانشجویان مقطع دکتری تخصصی پی‌اچ‌دی (غیرپزشکی) ۷۸۲۹۱ مرد و ۶۷۹۱۹ زن است.

تحصیل ۱۴۰ هزار نفر در مقطع دکتری

ابوالفضل واحدی معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: الان نزدیک به ۱۴۰ هزار نفر در مقطع دکتری در حال تحصیل هستند. ما چه به لحاظ دانشجو و چه به لحاظ دانشگاه در نرم جهانی قرار داریم. اما الان با تغییر پارادایم روبه‌رو شده‌ایم و داوطلبان دیگر اصراری ندارند که حتما مدرک دانشگاهی داشته باشند. به همین دلیل است که نرخ داوطلبان در آخرین آمارها کاهش نشان می‌دهد. از طرف دیگر دانش‌آموختگان ما که می‌خواهند وارد بازار کار شوند هم دچار مشکل می‌شوند و بنا به اعلام وزارت کار بخش قابل توجهی از بیکاران مدرک دانشگاهی دارند.

شرکت‌کنندگان آزمون دکتری در ۵ سال متوالی

سال ۱۴۰۰- ۱۳۶ هزار و ۶۶۵نفر

سال ۱۴۰۱- ۱۶۹ هزار و ۶۰۱نفر

سال ۱۴۰۲- ۱۶۹ هزار و ۹۶۴نفر

سال ۱۴۰۳- ۱۵۱ هزار و ۶۴۳نفر

سال ۱۴۰۴- ۱۷۳ هزار و ۵۱۴نفر

سال ۱۴۰۵- ۱۷۲ هزار و ۴۲نفر

نسبت زن و مرد شرکت‌کننده در آزمون دکتری ۱۴۰۵

۴۷ درصد زن و ۵۳ درصد مرد

پرطرفدارترین گروه‌ها:

گروه علوم انسانی- ۶۷ درصد متقاضیان

گروه فنی و مهندسی- ۱۵درصد متقاضیان

عدد و ارقام کنکور دکتری ۱۴۰۵

شرکت‌کننده: ۹۷ هزار نفر

پذیرش: ۱۵ هزار نفر

۲۳۳۲۱۷