مقایسه بازدهی صندوق های دارویی | کدام صندوق پیشتاز بازار است؟!
این بازدهی در کنار مشکلات سرمایهگذاری در صنعت دارو و شناخت فرصتهای مناسب این بخش، باعث رونق گرفتن ورود پول به صندوقهای بخشی دارویی شد. این صندوقها نیز در یک سال اخیر بازدهی چشمگیری را تجربه کردند اما نکته مهم این است که بازدهی آنها با یکدیگر متفاوت بوده است. علاوه بر بازدهی، سایر ویژگیها و کیفیات صندوقهای بخشی دارویی نیز با هم اختلاف دارد. به همین دلیل، در ادامه به بررسی بازدهی صندوقهای بخشی دارویی میپردازیم و صندوق پیشتاز را معرفی میکنیم. علاوه بر بازدهی، موارد دیگری را نیز که موجب میشوند یک صندوق گزینه بهتری باشد، مرور خواهیم کرد.
کالبدشکافی رشد داروییها در یک سال اخیر
در یک سال گذشته عوامل مختلفی دست به دست هم دادند تا صنعت دارو با رشد روبرو شود. این عوامل عبارتند از: افزایش نرخ محصولات دارویی و اصلاح شدن قیمتهای دستوری، افزایش قیمت مواد اولیه بر اثر تورم و بالا رفتن نرخ ارز و همچنین اختلالات ناشی از جنگ، رشد قیمت بستهبندی و محصولات مرتبط با آن مانند آلومینیوم و مواد پتروشیمی.
مقایسه بهترین سهام های دارویی و میزان رشد آنها
اگر به فهرست سهامی که در سال ۱۴۰۵ بالاترین بازدهی را داشتهاند نگاهی بیندازیم، در ۱۰ مورد اول ۶ سهام دارویی دیده میشوند. سبحان دارو با نماد دسبحان و بازدهی ۴۹۵ درصد، داروسازی جابراین حیان با نماد دجابر و بازدهی ۴۵۸ درصد و پخش رازی با نماد درازی و بازدهی ۴۰۲ درصد، سه رتبه نخست را از نظر بازدهی در اختیار دارند. سایر شرکتهای دارویی که در فهرست ۱۰ شرکت با بالاترین بازدهی در سال ۱۴۰۵ قرار میگیرند، البرزدارو با نماد دالبر، ایران دارو با نماد دیران و شرکت دارویی لقمان با نماد دلقما هستند. دامنه بازدهی این سهمها تا ۲۷ شهریور سال ۱۴۰۵ بین ۳۷۷ تا ۳۹۶ درصد بوده است.
علاوه بر بازدهی، نسبت شارپ این سهمهای دارویی هم جالب است. نسبت شارپ یعنی به ازای هر واحد ریسک، چقدر بازدهی به دست میآید. به همین دلیل، هر چه نسبت شارپ بالاتر باشد بهتر است و آن سهم با ریسک معین، بازدهی بالاتری به دست میآورد. در بازه ۶ ماهه منتهی به ۲۸ شهریور ۱۴۰۵، بالاترین نسبت شارپ متعلق به دسبحان است و پس از آن درازی و دحاوی قرار دارند. دیران، دبالک، دکیمی، دتولید و دجابر، برترین میزان شارپ را در میان ۵۲ سهم دارویی در اختیار دارند.

به این ترتیب، با توجه به موارد گفته شده در سال ۱۴۰۵ شرکتهایی مانند دسبحان، درازی، دیران و دجابر را میتوان از بهترین سهام های دارویی کشور به حساب آورد. هرچند، در طول زمان این فهرست میتواند تغییراتی کند.
۴ دشواری انتخاب سهام دارویی و تشکیل پورتفو از آنها
مجموعه سهام دارویی فعال در بورس به ۵۲ نماد میرسد که حتی نام بسیاری از آنها برای افرادی که سابقه فعالیت در بورس دارند نیز ناشناس یا کمتر شناختهشده است. علاوه بر این، سهم صنعت دارو از شاخص کل کوچک است و مجموعا ۲ تا ۳ درصد آن را در بر میگیرد. این تعداد شرکت برای یک صنعت کوچک تحلیل را دشوار و زمانبر میکند.
مورد دوم به ارزش بازار شرکتهای دارویی برمیگردد. بزرگترین شرکت دارویی حاضر در بورس، لابراتوار داروسازی دکتر عبیدی با نماد دعبید است که ارزش بازار آن به ۱۳۵ هزار میلیارد تومان میرسد. این شرکت اختلاف زیادی با شرکتهای دیگر دارد. به عنوان مثال، سرمایهگذاری دارویی تامین با نماد تیپیکو ارزش بازار ۸۱ هزار میلیارد تومانی دارد و در رتبه دوم قرار دارد. رتبه سوم متعلق به کارخانجات داروپخش با نماد دارو است که ارزش بازار آن حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان است. جالب اینجاست که از این به بعد شرکتها نزدیک به هم هستند و ارزش بازار تعداد زیادی از آنها اختلاف زیادی با هم ندارد. کوچک بودن شرکتها و نزدیک بودن ارزش آنها به یکدیگر باعث میشود تحلیل زمانبر شود.
نکته سوم این است که صنعت دارو ریزهکاریهای مخصوص به خود را دارد و دامنه تولیدات هر شرکت و عرضه و تقاضای آن متفاوت است. تنوع در این صنعت نیاز به متخصص این حوزه را بالا میبرد و بدون دانش در این حوزه، معامله و خرید و فروش سهام دارویی احتمالا با خطا همراه باشد.
نکته چهارم آگاهی از عوامل موثر بر صنعت دارو است. شمار عوامل اثرگذار بر این صنعت زیاد است و تمرکز بر اخبار پیرامون این حوزه و شرکتهای خاص مورد نظر، لازم است. به همین دلیل هم برای یک فرد عادی سرمایهگذاری مستقیم و خوب در صنعت دارو دشوار است و ریسک وی را بالا میبرد.

برای حل این مسائل، صندوقهای بخشی دارو شکل گرفتند تا این موانع را رفع کنند. اولین صندوق بخشی دارویی، صندوق فارما کیان بود و پس از آن دو صندوق بخشی دیگر به نامهای دارونو و فارمانی به این بخش اضافه شدند. در صندوق دارویی، متخصصان مالی، اغلب سهام خود را از حوزه دارویی انتخاب میکنند و بهترین سهام مرتبط با این بخش را در قیمت مناسب خریداری میکنند تا سبدی از سهام دارویی خوب تشکیل دهند. کار جابجایی بین سهام و تنظیم مجدد پورتفو هم از سوی مدیر صندوقی که آشنا به ریزهکاریهای این صنعت است، انجام میشود.
بازدهی صندوقهای بخشی دارو در سال ۱۴۰۵
اگر در سایت رهاورد به بازدهی صندوقهای بخشی دارو در ۶ ماه گذشته نگاهی بیندازیم، خواهیم دید که صندوق بخشی دارویی فارما کیان نه تنها بالاترین بازدهی را در میان صندوقهای دارویی، بلکه در میان کل صندوقهای بخشی دارد. بازدهی فارما کیان در بازه ۶ ماهه منتهی به ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ به ۲۰۷ درصد میرسد و صندوقهای دارونو و فارمانی نیز به ترتیب با ۱۸۱ و ۱۸۰ درصد رتبههای بعدی را در اختیار دارند. نکته جالب اینجاست که در بازه یک ساله نیز فارما کیان با بازدهی ۲۹۵ درصدی در صدر صندوقهای بخشی قرار دارد و در رتبههای دوم و سوم صندوقهای دارویی، دارونو با ۲۶۵ درصد و فارمانی با ۲۴۳ درصد جای دارند. در بازههای سه ماهه و یک ماهه نیز باز هم صندوق فارما کیان بازدهی بهتری دارد.

از نظر عملکرد نیز رتبهبندی مشابهی دیده میشود. در بازه یک ساله، میزان تغییر NAV صندوق فارما کیان ۲۸۴ درصد است در حالی که این مقدار برای دارونو ۲۵۶ درصد و برای فارمانی ۲۳۶ درصد است. در بازه یک ماهه، سه ماهه و ۶ ماهه نیز عملکرد با صدرنشینی فارما کیان همراه است و رتبه دوم به دارونو و رتبه سوم به فارمانی تعلق دارد.
نکته دیگری که میتوان برای انتخاب بهترین صندوق دارویی بررسی کرد، نسبت شارپ برای صندوقهای بخشی دارویی است. بررسی نسبت شارپ در بازه ۶ ماهه حاکی از صدرنشینی صندوق فارما کیان است. این یعنی صندوق فارما کیان در ازای یک واحد افزایش ریسک، بازدهی بیشتری نسبت به سایر صندوقهای بخشی دارویی ایجاد کرده است. رتبه دوم در بازه شش ماهه متعلق به فارمانی و رتبه سوم مربوط به دارونو است. در بازه سه ماهه هم ترتیب صندوقها مشابه حالت شش ماهه است اما اگر بازه را به یک ساله تغییر دهیم، فارما کیان همچنان در صدر میماند ولی دارونو دوم و فارمانی سوم میشود.
جمعبندی
صنعت دارو در یک سال اخیر و به ویژه شش ماه گذشته جزو صنایع جذاب بازار بوده است. با این همه، به دلایلی مانند کوچک بودن صنعت و نیاز آن به تحلیلهای خاص و موشکافانه، انتخاب تصادفی سهام شرکتهای فعال در آن توصیه نمیشود. صندوقهای بخشی دارویی با رفع این مشکلات میتوانند گزینه خوبی برای علاقمندان به صنعت دارو یا کسانی که میخواهند متنوعسازی خوبی انجام دهند، باشند. در میان صندوقهای بخشی دارویی، فارما کیان با توجه به بازدهی و عملکرد بالاتر در کنار نسبت شارپ بیشتر، پیشتاز این صندوقها به شمار میرود و بهترین گزینه محسوب میشود.





یک سؤال درباره اعداد بازدهی دارم؛ وقتی سهمی در یک سال نزدیک ۵۰۰ درصد رشد کرده، آیا بهتر نیست بررسی شود این رشد چقدر ناشی از افزایش واقعی سودآوری شرکت بوده و چه مقدار از آن مربوط به تغییر قیمت، تورم یا شرایط کلی بازار است؟
این تفکیک اهمیت زیادی دارد. بازدهی قیمت سهام بهتنهایی نشان نمیدهد که تمام رشد از افزایش سودآوری شرکت آمده است. برای ارزیابی بنیادیتر باید عواملی مثل درآمد، سود، حاشیه سود، نرخ فروش و شرایط صنعت هم در کنار عملکرد قیمت بررسی شوند.