گزارش رویترز درمورد توافق در حال شکل‌گیری میان ایران و آمریکا

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از انتخاب، منابع و مقامات روز پنجشنبه گفتند که ایالات متحده و آمریکا به سمت توافقی موقت برای توقف جنگ خود حرکت می‌کنند و تهران در حال بررسی پیشنهادی است که به درگیری پایان می‌دهد، اما بحث‌برانگیزترین مسائل را حل‌نشده باقی می‌گذارد.

طرح در حال شکل‌گیری حول یک یادداشت کوتاه‌مدت متمرکز است، نه یک توافق جامع صلح؛ این موضوع بر شکاف‌های عمیق بین دو طرف تأکید دارد و نشان می‌دهد که این یک گام موقت خواهد بود.

امیدواری به اینکه حتی یک توافق نسبی بتواند به بازگشایی تنگه هرمز منجر شود، از قبل بازار‌ها را تحت تأثیر قرار داده است؛ به طوری که سهام جهانی روز پنجشنبه به نزدیکی رکورد‌های تاریخی رسید و قیمت نفت به دلیل شرط‌بندی‌ها بر کاهش اختلالات عرضه، افت شدیدی را تجربه کرد.

تهران و واشنگتن از خواسته‌ی خود برای یک توافق جامع کاسته‌اند، زیرا اختلافات به قوت خود باقی است – به ویژه بر سر برنامه هسته‌ای ایران – از جمله سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا و مدت زمان توقف فعالیت‌های هسته‌ای از سوی تهران.

در عوض، منابع و مقامات گفتند که دو طرف روی یک توافق موقت کار می‌کنند که در قالب یک یادداشت یک صفحه‌ای تنظیم شده و هدف آن جلوگیری از بازگشت به درگیری و تثبیت کشتیرانی از طریق تنگه است.

یک مقام ارشد پاکستانی که در میانجی‌گری بین دو طرف نقش دارد، به رویترز گفت: «اولویت ما این است که آنها پایان دائمی جنگ را اعلام کنند و بقیه مسائل می‌تواند پس از بازگشت به مذاکرات مستقیم، حل و فصل شود.»

بر اساس گفته منابع و مقامات، چارچوب پیشنهادی در سه مرحله اجرا می‌شود: پایان رسمی جنگ، حل بحران در تنگه هرمز و آغاز یک بازه ۳۰ روزه برای مذاکره در مورد یک توافق گسترده‌تر.

تهران گفت که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، روز پنجشنبه با اسحاق دار، همتای پاکستانی خود که نقش اصلی را در تلاش‌های میانجیگری ایفا کرده، تماس تلفنی داشته است.

طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، در پاسخ به این سؤال که توافق چقدر زود ممکن است حاصل شود، در نشستی خبری در اسلام‌آباد گفت: «ما خوش‌بین هستیم. پاسخ ساده این است که انتظار داریم توافق دیروز زودتر حاصل شود تا دیرتر.»

ترامپ خوش‌بین، ایران بدبین

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا – که از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، بار‌ها بر چشم‌انداز حصول یک پیشرفت تأکید کرده است – نیز لحنی خوش‌بینانه داشته است.

او روز چهارشنبه به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «آن‌ها می‌خواهند توافق کنند… این بسیار ممکن است» و بعداً افزود که «به سرعت تمام خواهد شد.»

منابع گفتند که این پیشنهاد به طور رسمی به جنگی پایان می‌دهد که در آن، درگیری تمام‌عیار با آتش‌بسی اعلام‌شده در ۷ آوریل متوقف شد. اما خواسته‌های کلیدی آمریکا مبنی بر تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای ایران و بازگشایی تنگه هرمز را حل‌نشده باقی می‌گذارد.

اسرائیل که با حزب‌الله نیز در حال جنگ است، روز پنجشنبه گفت که یک روز پیش از آن، یک فرمانده حزب‌الله را در حمله هوایی به بیروت به قتل رسانده است. این اولین حمله اسرائیل به پایتخت لبنان از زمان توافق آتش‌بس در ماه گذشته در آنجا بود.

توقف حملات اسرائیل در لبنان یکی دیگر از خواسته‌های کلیدی ایران در مذاکرات با واشنگتن است.

مقامات ایرانی نسبت به پیشنهاد آمریکا، ابراز بدبینی کردند. یک سخنگوی وزارت امور خارجه گفت که تهران در زمان خود پاسخ خواهد داد.

امید به توافق، قیمت نفت را پایین و سهام را بالا می‌برد

گزارش‌ها درباره یک توافق احتمالی، قیمت نفت برنت را ۳ درصد کاهش داد و به حدود ۹۸ دلار در هر بشکه رساند؛ این در حالی است که این شاخص روز چهارشنبه نزدیک به ۸ درصد سقوط کرده بود.

قیمت سهام جهانی نیز افزایش یافت و بازده اوراق قرضه به دلیل خوش‌بینی نسبت به پایان جنگی که عرضه انرژی را مختل کرده است، کاهش یافت.

تاکاماسا ایکدا، مدیر ارشد پرتفوی در شرکت مدیریت دارایی جی‌سی‌آی، گفت: «محتوای پیشنهاد‌های صلح آمریکا و ایران نازک است، اما در بازار این انتظار وجود دارد که اقدام نظامی بیشتری صورت نخواهد گرفت.»

تنش‌های نظامی و منطقه‌ای

ترامپ روز سه‌شنبه مأموریت دو روزه نیروی دریایی را با هدف بازگشایی تنگه تحت محاصره، به استناد پیشرفت در مذاکرات، متوقف کرد.

شبکه ان‌بی‌سی نیوز به نقل از دو مقام آمریکایی که نامشان فاش نشد، گزارش داد که ترامپ پس از آنکه عربستان سعودی توانایی ارتش آمریکا را برای استفاده از پایگاهی سعودی در این عملیات به حالت تعلیق درآورد، تصمیم به توقف گرفت.

بر اساس گزارش ان‌بی‌سی، مقامات سعودی از اعلام ترامپ مبنی بر اینکه آمریکا به همراهی کشتی‌ها در تنگه کمک خواهد کرد، شگفت‌زده و عصبانی شدند و به واشنگتن گفتند که به آمریکا اجازه پرواز هواپیما‌های نظامی از پایگاهی سعودی یا از طریق حریم هوایی عربستان را نمی‌دهند.

کاخ سفید بلافاصله به درخواست برای اظهار نظر در مورد این گزارش پاسخی نداد. ارتش آمریکا محاصره خود بر کشتی‌های ایرانی را حفظ کرده است.

خواسته‌های کلیدی حذف شد

منبعی که در جریان میانجی‌گری قرار داشت، گفت که مذاکرات آمریکا توسط استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ، و جرد کوشنر، داماد او، رهبری می‌شود. اگر هر دو طرف بر سر توافق اولیه توافق کنند، شمارش معکوس ۳۰ روز مذاکرات دقیق برای رسیدن به یک توافق کامل آغاز خواهد شد.

منابع گفتند که این یادداشت به چندین خواسته کلیدی که واشنگتن در گذشته مطرح کرده و ایران رد کرده است، اشاره‌ای ندارد؛ از جمله محدودیت‌های برنامه موشکی ایران و پایان دادن به حمایت آن از گروه‌های نزدیک به ایران، از جمله حزب‌الله.

منابع همچنین به ذخایر موجود ایران شامل بیش از ۴۰۰ کیلوگرم (۹۰۰ پوند) یکی از نگرانی‌های اصلی واشنگتن – اشاره‌ای نکردند.