اشتغال پساجنگ؛ فاصله معنادار آمار با واقعیت بازار کار

علی‌حسین شهریور، دبیرکل خانه تعاونگران در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم با اشاره به گزارش‌های اخیر مرکز آمار ایران درباره وضعیت بیکاری جوانان گفت: اگرچه آمارهای رسمی در برخی دوره‌ها از کاهش نسبی نرخ بیکاری خبر می‌دهند، اما واقعیت ملموس در جامعه، به‌ویژه میان جوانان و فارغ‌التحصیلان، نشان می‌دهد که مسئله اشتغال همچنان یکی از جدی‌ترین چالش‌های اقتصادی و اجتماعی کشور است.

وی افزود: بخش مهمی از بیکاری جوانان به ناهماهنگی میان نظام آموزشی و نیازهای واقعی بازار کار بازمی‌گردد. در سال‌های اخیر شمار زیادی از فارغ‌التحصیلان وارد بازار کار شده‌اند، اما مهارت‌های آنان متناسب با فرصت‌های شغلی موجود نیست. از سوی دیگر، رشد اقتصادی پایین، کاهش سرمایه‌گذاری و محدود شدن ظرفیت بنگاه‌ها برای جذب نیروی جدید، موجب شده است که جوانان با دشواری بیشتری برای ورود به بازار کار مواجه شوند.

شهریور تأکید کرد در شرایط پساجنگ و آتش‌بس شکننده، حمایت از بنگاه‌های کوچک، توسعه مهارت‌آموزی و اجرای پروژه‌های بازسازی می‌تواند نقش مهمی در کاهش بیکاری جوانان و ایجاد اشتغال پایدار داشته باشد.

شهریور ادامه داد: یکی از دلایل اصلی اینکه گزارش‌های مرکز آمار برای افکار عمومی ملموس نیست، تفاوت میان تعریف آماری اشتغال و واقعیت معیشتی مردم است. بر اساس معیارهای رسمی، حتی اشتغال بسیار محدود یا موقت نیز در زمره شغل محسوب می‌شود، در حالی که از نگاه مردم، شغلی قابل‌قبول است که پایدار، دارای درآمد کافی و متناسب با هزینه‌های زندگی باشد، به همین دلیل ممکن است نرخ بیکاری در آمار کاهش یابد، اما احساس ناامنی شغلی و نارضایتی اقتصادی در جامعه همچنان بالا باقی بماند.

دبیرکل خانه تعاونگران تصریح کرد: علاوه بر این، بخشی از جوانان به‌دلیل ناامیدی از یافتن شغل مناسب، عملاً از جست‌وجوی کار خارج می‌شوند و در نتیجه در آمار رسمی بیکار به‌شمار نمی‌آیند، همچنین گسترش اشتغال ناقص، مشاغل غیررسمی و فعالیت‌های کم‌درآمد، از دیگر عواملی است که باعث می‌شود فاصله میان آمار رسمی و تجربه روزمره مردم بیشتر شود.

وی با اشاره به شرایط خاص فعلی کشور اظهار داشت: در فضای پساجنگ و آتش‌بس شکننده، مسئله اشتغال ابعاد حساس‌تری پیدا کرده است، در چنین شرایطی، نااطمینانی اقتصادی افزایش می‌یابد، سرمایه‌گذاران با احتیاط بیشتری عمل می‌کنند و بنگاه‌ها نیز تمایل کمتری به جذب نیروی جدید دارند، بنابراین برای کنترل نرخ بیکاری، به‌ویژه میان جوانان، باید سیاست‌های اشتغال‌زا با رویکردی متناسب با شرایط پساجنگ طراحی شود.

شهریور خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین راهکارها در این مقطع، بازسازی و فعال‌سازی ظرفیت‌های اقتصادی آسیب‌دیده است. پروژه‌های عمرانی، زیرساختی و بازسازی می‌توانند ضمن تحریک تقاضا در اقتصاد، فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم برای جوانان ایجاد کنند، کنار آن، حمایت هدفمند از بنگاه‌های کوچک و متوسط ضروری است؛ زیرا این بنگاه‌ها در شرایط بی‌ثباتی، انعطاف بیشتری دارند و با دریافت تسهیلات، کاهش فشارهای مالیاتی و تسهیل مقررات، می‌توانند سریع‌تر وارد مسیر جذب نیروی کار شوند.

شهریور اضافه کرد: در همین راستا، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز طی ماه‌های اخیر برنامه‌هایی را برای تقویت بازار کار و کاهش بیکاری جوانان در دستور کار قرار داده است. توسعه مهارت‌آموزی، حمایت از کسب‌وکارهای خرد و تعاونی‌ها و اجرای طرح‌های اشتغال‌زایی منطقه‌ای از جمله اقداماتی است که با هدف تسهیل ورود جوانان به بازار کار و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار دنبال می‌شود.

وی افزود: توسعه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، تقویت برنامه‌های کارآموزی و ایجاد پیوند میان دانشگاه، مراکز مهارتی و بازار کار نیز باید در اولویت قرار گیرد. در دوره پساجنگ، بازار کار بیش از هر زمان دیگری به نیروهای دارای مهارت عملی نیاز دارد و اگر این پیوند تقویت نشود، همچنان شاهد انباشت بیکاری میان نیروهای جوان و تحصیل‌کرده خواهیم بود.

دبیرکل خانه تعاونگران تأکید کرد: کاهش بیکاری تنها با پایین آمدن یک عدد در گزارش‌های رسمی محقق نمی‌شود، بلکه باید کیفیت اشتغال، پایداری شغل و امنیت درآمدی نیز مورد توجه قرار گیرد. اگر مشاغل ایجادشده موقت، کم‌درآمد و بدون پشتوانه باشند، نه‌تنها مسئله بیکاری حل نمی‌شود، بلکه احساس نارضایتی اجتماعی نیز تشدید خواهد شد.

شهریور گفت: برای آنکه آمارهای اشتغال برای مردم باورپذیر و ملموس باشد، لازم است کنار انتشار نرخ بیکاری، شاخص‌هایی مانند اشتغال ناقص، کیفیت مشاغل، سطح درآمد و میزان پایداری اشتغال نیز به‌صورت شفاف مورد توجه قرار گیرد، تنها در این صورت است که می‌توان تصویر دقیق‌تری از بازار کار ارائه داد و برای حل واقعی بحران بیکاری جوانان، تصمیمات مؤثر و مبتنی بر واقعیت اتخاذ کرد.

انتهای پیام/+